Tytuł Projektu:
„Udostępnianie filmowych zasobów kultury przy zastosowaniu technologii nowej generacji – Al (artificial intelligence), digitalizacja fonoteki WFDiF oraz cyfrowa rekonstrukcja polskich filmów dokumentalnych”, w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014-2020, Poddziałanie 2.3.2 „Cyfrowe udostępnienie zasobów kultury” dla Działania 2.3 „Cyfrowa dostępność i użyteczność informacji sektora publicznego“.
Lata realizacji: 2018-2021
Beneficjent:
Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie
Cel projektu:
Głównym celem Projektu było zapewnienie powszechnego, w tym również zagranicą, bezpośredniego, szybkiego i łatwego dostępu do zrekonstruowanych i zdigitalizowanych materiałów filmowych oraz fonograficznych będących w dyspozycji WFDiF. Także zastosowanie innowacyjnej technologii opartej o algorytmy sztucznej inteligencji (AI) w wyszukiwarce platformy streamingowej 35mm.online, umożliwiającej użytkownikom nowy sposób wyszukiwania interesujących ich treści wideo czy audio.
Wartość Projektu i dofinansowanie:
- Całkowita wartość projektu: 17 695 907,18 zł,
- Wartość dofinansowania Unii Europejskiej: 13 127 284,70 zł,
- Projekt został współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
- Projekt został również dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w kwocie 2 376 712,37 zł.
Zadania zrealizowane w ramach projektu:
Digitalizacja i rekonstrukcja oraz udostępnianie zasobów filmowych:
- W ramach Projektu WFDiF zrekonstruowała 120 filmów dokumentalnych, dostępnych dotychczas wyłącznie na nośnikach taśmy światłoczułej (16 mm i 35 mm). W zrekonstruowanym zbiorze znalazły się dzieła twórców polskiej szkoły dokumentu m.in.: Andrzeja Munka, Wojciecha Jerzego Hasa, Wandy Jakubowskiej, Janusza Majewskiego, Jana Łomnickiego, Jerzego Hoffmana i Edwarda Skórzewskiego, Jerzego Bossaka, Tadeusza Makarczyńskiego, Marii Kwiatkowskiej, Kazimierza Karabasza, czy Marcela Łozińskiego. Zrekonstruowane filmy dostępne są na platformie streamingowej 35mm.online (https://35mm.online/vod/dokument).
- Zespół WFDiF zdigitalizował także 2 000 sztuk materiałów muzycznych, w skład których wchodzą archiwalne nagrania muzyczne wybitnych polskich muzyków z lat 1950-80, dostępne wcześniej wyłącznie na taśmie magnetycznej i światłoczułej. W zdigitalizowanym zbiorze muzycznym WFDiF znalazły się:
- oryginalne kompozycje do filmów dokumentalnych i fabularnych WFDiF, twórców polskiej muzyki filmowej m.in.: Zbigniewa Rudzińskiego, Jana Krenza, Tadeusza Bairda, Stanisława Skrowaczewskiego, Jerzego Maksymiuka, Zdzisława Szostaka, Henryka Kuźniaka, Waldemara Kazaneckiego, Andrzeja Korzyńskiego czy Wojciecha Kilara,
- kompozycje i wykonania najlepszych artystów polskiej sceny muzycznej lat 60. i 70. m.in.: Jerzego „Dudusia” Matuszkiewicza, Włodzimierza Nahornego, Jana Ptaszyna Wróblewskiego, Zbigniewa Namysłowskiego, Wojciecha Karolaka, Andrzeja Trzaskowskiego,
- instrumentalne wersje popularnych piosenek, nowoczesne aranżacje tradycyjnych melodii i współczesne brzmienia zespołów tj.: Bossa Nova Combo, Novi Singers, Orkiestry Tanecznej Polskiego Radia pod batutą Adama Wiernika, Polish Jazz Quartet, Warszawskich Smyczków, Fascinatio Nugacitatis, High Water Mark i wielu innych.
- Muzyka z archiwum WFDiF została uporządkowana w kategoriach: filmowa, rozrywkowa, masowa, ludowa, poważna.
- W ramach Projektu zdigitalizowano również 8 000 sztuk efektów dźwiękowych z fonoteki WFDiF.
- Efekty dźwiękowe zostały uporządkowane w kategoriach: batalistyka, człowiek, miasto, plener, wnętrza, sport, przemysł, sygnały, transport. Część z nich – to unikatowy zapis brzmienia i odgłosów świata z ubiegłych dekad. W zbiorze znajdują się też fragmenty przemówień m.in. z obrad „Okrągłego Stołu" czy zapis atmosfery dźwiękowej historycznych wydarzeń np. czerwca 1989 r.
- Zarówno utwory muzyczne, jak i efekty dźwiękowe z fonoteki WFDiF można odsłuchać na platformie WFDiF 35mm.online w dedykowanym module FONOTEKA (https://35mm.online/fonoteka).
Innowacyjne technologie
- Kluczowym założeniem technologicznym Projektu było wdrożenie do funkcjonującej platformy streamingowej 35mm.online nowoczesnej, zaawansowanej wyszukiwarki, opartej na mechanizmach sztucznej inteligencji (AI). Dzięki zastosowanym algorytmom AI (uczenia maszynowego i sztucznych sieci neuronowych) dokonywana jest analiza obrazu zdigitalizowanych materiałów filmowych, umożliwiająca identyfikację osób, rozpoznawanie twarzy, postaci animowanych czy przedmiotów w danej scenie, oznaczenia miejsca akcji, charakterystycznej architektury, a nawet emocji. Algorytmy AI potrafią także dokonać analizy dźwięków oraz mają zdolność przetwarzania języka naturalnego. Umożliwia to maszynowe tworzenie napisów poprzez przetwarzanie mowy na tekst, maszynowe tworzenie ścieżek dźwiękowych poprzez przetworzenie tekstu na mowę. Bogaty i bardzo duży korpus językowy, na którym bazują algorytmy AI pozwala na automatyczne tłumaczenie napisów oraz ścieżek dźwiękowych na różne języki. Zastosowane AI tworzy nową jakość w segmencie search engine audio/video i otwiera Użytkownikom możliwość dowolnego, naturalnego, szczegółowego przeszukiwania zasobów polskiej kinematografii w serwisie 35mm.online (https://35mm.online/searchai).
- W ramach Projektu została wykonana również natywna aplikacja dla telewizorów marki LG, wyposażonych i pracujących w systemie operacyjnym webOS. Dedykowana aplikacja telewizyjna umożliwia Użytkownikom odtwarzanie i swobodne przeglądanie zasobów filmowych oraz muzycznych platformy 35mm.online na swoich urządzeniach.
- Dodatkowo dla platformy 35mm.online oraz aplikacji mobilnych zaimplementowano technologię Chromecast - umożliwiającą Użytkownikom strumieniowe przesyłanie materiałów audiowizualnych i audialnych zdigitalizowanych oraz zrekonstruowanych przez WFDiF i nawigowanie nimi z urządzenia mobilnego, tabletu lub komputera na ekranach telewizorów.
- Kolejną funkcjonalnością zrealizowaną w ramach Projektu jest Moduł dla licencjobiorców - zintegrowany system zamówień dla podmiotów profesjonalnych (licencjobiorców). Stworzony system pozwala na automatyzację procesu zamówień licencji do utworów audiowizualnych WFDiF lub ich fragmentów.